Speciale gebeurtenissen

Gedenken met grote eerbied…

Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken wij allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.

Wij herdenken uit dankbaarheid voor de mensen die het hoogste offer hebben gebracht voor onze vrijheid. We herdenken ook om te worden geïnspireerd door hun dapperheid, telkens weer. En we herdenken ook, omdat de strijd tegen racisme en fascisme (helaas) nog steeds actueel is. Dat spook van ‘wij tegen zij’ waart nog steeds rond en niet alleen in verre buitenlanden, maar helaas ook in ons eigen Koninkrijk, zowel in Europa als in de Cariben.

Eén van die Caribische Nederlanders die de strijd tegen dat spook met zijn leven heeft moeten bekopen is de Arubaanse Boy Ecury.

http://1.bp.blogspot.com/-PUByUenbgO4/VJnMgEtAW4I/AAAAAAAAKA0/O2HyDofU0DA/s1600/IMG_2594.jpg
Schelpstraat 42, ‘Cas Ecury’

Segundo Jorge Adelberto “Boy” Ecury werd op 22 april 1922 als zevende van dertien kinderen gebo­ren aan de Schelpstraat 42 in Oranjestad. In 1937 vertrok hij, zoals bij welgestelde families gebruikelijk was, naar Nederland. Ecury ging aan het St. Louis Instituut te Oudenbosch zijn handelsdiploma halen.

Tijdens die opleiding leerde hij een jongen uit Curaçao kennen die voor apotheker studeerde: Luis de Lannoy. Ze werden hechte vrienden.

Via de brieven die zij elkaar schreven, pleegde hij zijn eerste verzetsdaden. Het briefpapier bevatte een portret van Willem van Oranje en in het Papiaments verwezen zij brutaal naar de bezetting. Zo luidde – in vertaling – een datering: “25 november van het tweede jaar dat die Smeerlappen hier zijn”.

Ook andere in Nederland wonende Caribische Nederlanders sloten zich bij dit tweetal aan, zoals Delfincio Navarro en Tirso Sprockel.

Zijn eerste openlijke verzet pleegde Boy door het stelen van voedselbonnen. In februari 1944 sloot hij zich aan bij een verzetsgroep in Oisterwijk. Zeker twee keer was Boy erbij toen de ploeg Duitse vrachtwagens in brand stak met zelf gefabriceerde fosforbommen. Ook begeleidde hij op de fiets of per trein geallieerde piloten naar België. De ploeg brak zelfs in een NSB-kringhuis in om dekens te stelen, waarbij Boy de telefoondraden doorsneed. Uit de woning van een vooraanstaand NSB’er ontvreemdde hij pamfletten.

Student Ecury in Nederland

Toen zijn vriend De Lannoy na verraad 10 februari 1944 werd gearresteerd deed Boy een poging om hen uit de gevangenis in Utrecht te bevrijden maar dat mislukte. Op 4 mei 1944 liet de groep van Boy een goederentrein ontsporen op het traject Boxtel -Tilburg.

Kort daarop liep hij nietsvermoedend naar zijn schuiladres en zag hoe op dat moment de SD binnenviel. Net op tijd kon hij over een afrastering springen maar twee Duitse soldaten gingen hem achterna. Door een paar schoten af te vuren wist hij zijn achtervolgers af te schudden.

Voor Boy werd het (ook vanwege zijn donkere uiterlijk) te gevaarlijk in het kleine Oisterwijk en in de zomer van 1944 week hij uit naar Den Haag waar hij onderdook bij Tonny Brantenaar aan de Zuidoost Buitensingel 28.

bol.com | Boy Ecury (ebook), Ted Schouten | 9789462492080 | Boeken

Volgens Brantenaar was Boy voortdurend op zijn hoede: “Hij was verschrikkelijk alert en erg preciezerig op bepaalde dingen: hij ging naar bed, dan ging zijn pistool uit zijn zak, ging onder zijn kussen […] hij had altijd een wapen bij zich. Hij nam het mee naar bed, hij had ’t in zijn zak, hij ging de deur niet uit zonder dat wapen…want er kon een moment komen dat hij het écht nodig zou hebben”.

Als extra veiligheidsmaatregel begon Boy de schuilnaam Max Ernst te gebruiken, een verwijzing naar de achternaam van zijn moeder, Annie Ernst.

Al gauw zette hij zijn ondergrondse werkzaamheden voort bij een Haagse knokploeg die in oktober een ‘foute’ Rotterdamse politieagent had geliquideerd. Die maand werden veel Rotterdamse KP’ers gearresteerd en Boy dook onder aan de Mathenesserlaan 352a.

Op 5 november woonde de katholieke Ecury met Tonny Brantenaar de hoogmis bij in de nabijgelegen katholieke kerk. Op de terugweg liepen zij langs het SD-hoofdkwartier op de hoek met de Heemraadsingel. Boy werd herkend waarop een groep Duitsers naar buiten rende. Tonny Brantenaar herinnerde zich later dat zij hen “met geladen pistolen omringden, meesleepten naar binnen en fouilleerden – uiteraard met grote hardhandigheid”. Het gebeurde allemaal zo snel dat Boy geen gelegenheid kreeg om zijn pistool te gebruiken. Beide mannen werden in een bovenkamertje opgesloten en brachten daar met twee andere gevangenen de nacht door.

De volgende ochtend veroordeelden vijf Duitse officieren het groepje tot de doodstraf, alleen de zaak tegen Tonny Brantenaar werd nog aangehouden om nadere informatie te verzamelen. ’s Middags reden ze naar Den Haag waar Boy met zijn twee medegevangenen op de Waalsdorpervlakte werd gefusilleerd.

Na de bevrijding werd hun graf teruggevonden; in maart 1947 werd het stoffelijk overschot van Boy Ecury naar Aruba overgebracht. Met militair eerbetoon werd hij op 25 april 1947 bijgezet op de katholieke begraafplaats van Oranjestad. Zie hier de beelden van het Polygoon-journaal.

Digitaal archief Boy Ecury nu raadpleegbaar bij het NIOD | www.niod.nl
(bron: NIOD)

Op Curaçao is de “Boy Ecuryweg” naar hem vernoemd en in november 1949 werd op de Lloyd G. Smith boulevard in Oranjestad te Aruba een standbeeld van hem onthuld. In het nieuwe oorlogsmuseum in Oranjestad is een deel van de permanente expositie gewijd aan het leven van Boy Ecury.

In 1984 kreeg Ecury postuum het Verzetsherdenkingskruis. Zijn neef, de cineast Ted Schouten, maakte begin jaren tachtig voor TeleAruba een televisiedocumentaire over het leven van Ecury en ook schreef hij een boek over hem, dat in 1985 verscheen en in 2000 door de Arubaanse regering werd heruitgegeven, ‘Boy Ecury, een Antilliaanse jongen in het verzet’.

Boy Ecurybrug | blog

In 2003 maakt de cineast Frans Weisz met medewerking van Ted Schouten een film over het leven van Ecury. In 2010 besloot het gemeentebestuur van Oisterwijk een straat naar Ecury te vernoemen. In 2017 volgde Amsterdam dat een brug naar hem vernoemde.

In de in 2014 uitgebrachte film Schaduwspel wordt zijn rol vertolkt door Jennau-Jean Louis.

Op het internet zijn een paar boeiende filmpjes over Boy Ecury verschenen, zoals deze: Boy Ecury: Antilliaanse held in Oisterwijk.

Opdat wij niet vergeten!

Standbeeld van Boy Ecury in Oranjestad, Aruba
(foto: Ted Schouten)
Previous post

Licht aan het eind van de tunnel?

Next post

Fort Oranje: werelderfgoed gered!

Comité Koninkrijksrelaties

Comité Koninkrijksrelaties

No Comment

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

13 + twee =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.