Justitie en veiligheid

Drugsaanpak Sint Maarten onder de maat

Hoe vaak kan een noodklok normaal gesproken eigenlijk worden geluid? En hoeveel effect heeft het luiden van zo een noodklok nog als het telkens weer gebeurt en blijkbaar niemand echt kan of wil luisteren? En als blijkbaar niemand dus maatregelen kan of wil nemen die de situatie echt verbeteren?

Respect voor de deskundigen van de Raad voor de Rechtshandhaving die als adviseur telkens weer de overheden van Curaçao, Sint Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba bij de les proberen te houden. Zij trekken telkens weer aan de bel en moeten dat zeker blijven doen!

Pink Drugs Pills

Diverse rapporten zijn en worden geschreven en de onderwerpen zijn bij de meeste belangstellenden wel bekend: vreemdelingenbeleid, mensenhandel en mensensmokkel, politiegeweld, slachtofferhulp, witwassen, functioneren openbaar ministerie en natuurlijk het aanhoudend meer dan wankele gevangeniswezen.

Allemaal grondig onderzoek, heldere rapportages en concrete aanbevelingen, maat gebeurt er eigenlijk wel echt iets mee?

Gelukkig worden enkele aanbevelingen soms gevolgd, maar over de hele linie genomen zie ik geen reden voor groot enthousiasme, integendeel.

Deze week is er op Sint Maarten door de Raad voor de Rechtshandhaving een nieuw rapport gepubliceerd: over de aanpak van drugscriminaliteit en de problemen die met (lokaal) drugsgebruik te maken hebben. Voor de liefhebbers is het hele rapport hier te vinden (er is ook een Engelse versie beschikbaar). Ik citeer enkele passages uit eerst het voorwoord en dan de samenvatting.

De Raad constateert dat er geen gebrek is aan internationale en interregionale wet- en regelgeving. De nationale opiumwetgeving is aan actualisering toe en het ontbreekt aan integraal beleid in Sint Maarten. Desalniettemin werken veel medewerkers binnen verschillende justitie- en hulpverleningsorganisaties ieder vanuit hun eigen rol bevlogen aan het voorkomen en bestrijden van drugscriminaliteit en drugsgerelateerde problematiek.

De Raad stelt vast dat er geen zicht is op de precieze aard en omvang van drugscriminaliteit en daaraan gerelateerde problematiek. Maar het beeld dat in dit onderzoek naar voren komt is bepaald niet rooskleurig. Sint Maarten is een belangrijk doorvoerland voor internationale drugshandel via het Caribisch gebied en ook de lokale handel en het gebruik van drugs zorgen voor ernstige problematiek. De Raad stuitte in dit onderzoek op liquidaties en geweld, corruptie en witwaspraktijken, verslaving en psychosociale problematiek, schooluitval en werkloosheid als gevolg van de handel en het gebruik van drugs. Maar van een gecoördineerde aanpak waarmee deze problematiek het hoofd geboden wordt is geen sprake.

De Raad juicht ontwikkelingen ter versterking van het grenstoezicht en de justitiële samenwerking voor de bestrijding van internationale drugshandel toe, maar ziet ook hier nog ruimte voor verbetering. De aanpak van lokale drugscriminaliteit verdient een impuls. Daarbij moet er dringend geïnvesteerd worden in preventieve maatregelen en de kwaliteit en toegankelijkheid van verslavingszorg. Gelet op de ernst en impact van drugscriminaliteit en drugsgerelateerde problematiek op individueel- en samenlevingsniveau, meent de Raad dat de aanpak hoge prioriteit verdient.

(voorwoord, blz. 5)

Afbeelding kan het volgende bevatten: een of meer mensen, staande mensen en buiten
Professionals van de verschillende opsporingsdiensten werken doorgaans graag en goed samen: aan hen ligt het dus zeker niet!
(foto: Dutch Caribbean Coastguard)

Onderstaand een deel van de samenvatting van het rapport (blz. 6 en 7):

De Raad is van oordeel dat de aanpak in Sint Maarten verstevigd kan worden door te investeren in de vastlegging en de onderlinge afstemming van prioriteiten, beleid en werkwijzen van de betrokken organisaties. De aanpak is nu op onderdelen afhankelijk van individuele oordeelsvorming en daarmee kwetsbaar. Voor de opsporing is efficiënt optreden en juiste opschaling essentieel, zodat waar nodig snel kan worden doorgepakt.
Daarnaast constateert de Raad in dit onderzoek diverse kwetsbaarheden in de logistieke infrastructuur (o.a. in de beveiliging van de lucht- en zeehaven). Een effectieve drugsbestrijding vraagt om slimme investeringen (bijvoorbeeld in extra cameratoezicht), interministeriële en publiek-private samenwerking en daadkrachtig optreden door het bestuur. Het veiligheidsperspectief moet in de verschillende overleggen geprioriteerd worden en niet gezien worden als ´belemmering´ voor commerciële of economische belangen.
De Raad ziet hier een belangrijke taak weggelegd voor de minister van Justitie, die met politiek-bestuurlijke besluitvorming wetshandhavings-instanties beter in staat kan stellen drugscriminaliteit en daaraan gerelateerde problematiek te bestrijden en er (daarmee) voor kan zorgen dat het veiligheidsperspectief de nodige prioriteit krijgt.

Door de focus op de bestrijding van de internationale drugshandel aan de grens, krijgt de bestrijding van lokale drugscriminaliteit en daaraan gerelateerde problematiek volgens de Raad onvoldoende aandacht. De problematiek die gepaard gaat met de lokale handel en het gebruik van drugs raakt verschillende lagen van de samenleving en valt niet te negeren. Het is daarom van groot belang dat de lokale drugsaanpak in Sint Maarten een impuls krijgt.

Op basis van de onderzoeksresultaten constateert de Raad een neerwaartse spiraal, waarin drugsgebruik, sociaaleconomische en psychosociale problematiek elkaar in stand houden. De Raad vindt het onaanvaardbaar dat het momenteel ontbreekt aan preventiebeleid vanuit de Sint Maartense overheid. Kennis en bewustwording zijn van essentieel belang voor het terugdringen van de vraag naar drugs. Daarnaast moet verslavingszorg van hoogwaardige kwaliteit en voor iedereen toegankelijk zijn. De Raad constateert dat dit momenteel niet het geval is. Het zorg- en justitie domein dient beter op elkaar afgestemd te worden door middel van interministerieel beleid. Geen van de betrokken ministeries (Justitie, VSA, OCJS) neemt hiertoe echter het voortouw.

De Raad deelt de opvatting dat alleen met een veelomvattende, multidisciplinaire aanpak daadwerkelijk resultaat geboekt kan worden. Alleen repressief optreden vanuit justitie biedt geen oplossing voor de brede drugsproblematiek, een succesvolle aanpak gaat verder dan symptoombestrijding. Ministeries, instanties en de gemeenschap als geheel moeten structureel samenwerken om de oorzaken en gevolgen van drugscriminaliteit en daaraan gerelateerde problematiek aan te pakken.

Het staat er allemaal heel beleefd en ‘ambtelijk correct’, maar laten we er geen doekjes om winden: de Sint Maartense overheid krijgt een (dikke) onvoldoende voor de inzet op het gebied van de rechtshandhaving, de zoveelste.

Afbeeldingsresultaat voor korps politie sint maarten

Het is overigens heel belangrijk om ook te zien – de Raad constateert het ook – dat vele mensen elke dag weer en met weinig middelen zeer bevlogen aan de slag zijn om de problemen aan te pakken. Dat geldt voor de talloze keihard werkende professionals in de uitvoering, zoals bij de politie, het Openbaar Ministerie of de voogdijraad, maar ook voor diverse beleidsmakers etc. Aan hen ligt het dus niet.

Wat is dan precies het probleem? Is het onkunde, onwil of een combinatie? Het zal wel een combinatie zijn. Het probleem is in elk geval te hardnekkig om de orkaan Irma als hoofdoorzaak te zien: ook voor Irma was het niet veel beter.

Evenmin kunnen we de staatkundige hervormingen van ’10-10-10′ de schuld geven: in de oude staatkundige verhoudingen (‘de Antillen van Vijf’) was het nog beduidend slechter, alleen wisten we het destijds vaak niet; nu wel en kennis vermeerdert smart…

Belangrijk is de vraag hoe die pijnlijke vicieuze cirkel kan worden doorbroken en of Sint Maarten dat op eigen kracht kan doen. Ik vrees inmiddels van niet en dan komt al snel het Koninkrijk (lees: Nederland) in beeld.

De regering van Sint Maarten zal geen nee zeggen tegen Hollands geld en waarschijnlijk ook niet tegen expertise uit Nederland. Maar die aanpak heeft in het verleden onvoldoende effect gehad, zoals ook de heldere adviezen van de Raad voor de Rechtshandhaving onvoldoende effect hebben. Het is allemaal te vrijblijvend gebleken.

Afbeeldingsresultaat voor drug addict

Wat mogelijk wel zal helpen is ook toezicht en medezeggenschap vanuit Den Haag. Als meer invloed van het Koninkrijk nodig is om bijvoorbeeld Sint Maartense jongeren (en hun ouders en familie!) heel veel leed te besparen dan moet dat dan maar.

En voor de mensen die het ‘per ongeluk’ wel eens willen vergeten: vrijwel alle Sint Maartense jongeren (net als die op de andere eilanden) zijn óók Nederlandse jongeren. Dat zou voor bestuurlijk Nederland toch in elk geval een reden moeten zijn om iets alerter te zijn als het gaat over de lokale drugsproblematiek op alle zes de eilanden.

Tot slot. Sint Maarten wordt vaak als voorbeeld gebruikt als het gaat over een gebrekkig functionerend rechtshandhavingsapparaat, maar ongeveer hetzelfde geldt volgens waarnemers zeker ook in Curaçao en Aruba.

Voor Curaçao kunnen we dat gebrekkig functioneren nalezen in de vele studies die de Raad voor de Rechtshandhaving aldaar heeft gepubliceerd.
In Aruba bestaat een dergelijk onafhankelijk adviesorgaan nog steeds niet, hetgeen (helaas) het ergste doet vermoeden van de ernst van de problematiek daar.

Kom op Koninkrijk! Een vrijwillige staatkundige band is niet hetzelfde als een vrijblijvende en zeker niet als het uiteindelijk – zoals bij drugsgebruik – om mensenlevens gaat. Hoeveel rapporten moeten er nog geschreven alvorens we inzien dat de mogelijkheden van het ‘steunen op eigen kracht’ bij kleine gemeenschappen structureel beperkt zijn, bijvoorbeeld bij de rechtshandhaving?

Green leaf plant in close up photography
Previous post

Boek van Paul Comenencia over koninkrijksrelaties

Next post

Anderhalf!

Comité Koninkrijksrelaties

Comité Koninkrijksrelaties

No Comment

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

twintig + een =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.