Veel gaat goed in de samenwerking van maatschappelijke organisaties op de eilanden, zowel onderling als met zusterinstellingen in Nederland. Tegelijkertijd zijn er legio voorbeelden van initiatieven die na korte of langere tijd sneuvelen[1]. Of die helemaal nooit goed van de grond komen. De redenen voor dat falen zijn vaak spiegelbeeldig aan de eerder genoemde redenen voor succes.

  •  Geen vertrouwen of chemie, bijvoorbeeld omdat er geen tijd was om elkaar te goed leren kennen en/of omdat de samenwerking door hogerhand (vaak de politiek, soms door top van de organisaties) is opgelegd.
  •  Teveel invloed van mensen met andere belangen en/of inhoudelijk te weinig verstand van zaken (ambtelijke of commerciële procesmanagers, evenals politieke bestuurders)[2], waardoor er op de werkvloer van de samenwerking geen ‘sense of ownership’ bestaat.
  • Uitvoerders worden niet of te laat en onvoldoende betrokken. Vervolgens haken ze feitelijk af en denken stilletjes ‘het zal mijn tijd wel duren’. Tegendruk wordt echter zelden openlijk gegeven, want dat maakt kwetsbaar[3]. Ook dit zorgt ervoor dat men de samenwerking als iets externs ervaart en niet als iets waarvan men zelf de voordelen ziet.
  • Te ambitieuze voornemens (zowel inhoudelijk als in de tijd), zonder ruimte voor kleine stapjes, experimenteren en bijsturen. Veel managementconsultants, beleidsambtenaren en politici kennen de altijd complexe uitvoeringspraktijk onvoldoende en hebben mede daardoor een voorkeur voor groter, sneller, ambitieuzer en glimmender. Vaak speelt ook mee dat politici binnen maximaal vier jaar klinkende resultaten willen laten zien.
  • Te snel beginnen met de implementatie van (vaak elders bedachte) oplossingen, zonder echte analyse van het probleem en de context waarbinnen dat probleem zich hier en nu voordoet. Een probleem wordt vrijwel altijd als een gebrek aan mensen en/of kennis en/of middelen gepresenteerd, maar pas na een aantal malen doorvragen wordt duidelijk dat er naast ‘niet kunnen’ ook sprake kan zijn van ‘niet willen’, ‘niet mogen’ of ‘niet durven’. Niet alle problemen kunnen in samenwerking worden opgelost.
  • Niet de juiste mensen (van arrogante betweters tot naïeve goedgelovigen aan Nederlandse zijde, maar ook ongemotiveerde of weggepromoveerde figuren aan Caribische zijde), omdat de selectie te haastig door derden is gedaan (soms ook met andere belangen) en/of alleen op papier is gebeurd.
  • Liefdadigheid c.q. eenrichtingsverkeer is nooit duurzaam, omdat het de ongelijkwaardigheid versterkt en tot (nog meer) afhankelijkheid leidt. Mensen die met de beste bedoelingen aan charitas gaan doen, stoppen bijna altijd na een aantal jaar: de problemen elders zijn groter, men gaat ergens anders werken of het nieuwe is er domweg af. De ontvangende instelling – net gewend aan de stroom cadeautjes – blijft teleurgesteld en gefrustreerd achter.
  • Activiteiten zonder enige eigen (financiële) investeringen dragen niet bij aan een gevoel van ‘eigenaarschap’ en ondergraven daardoor de betrokkenheid en motivatie.
  • Flexibiliteit is niet hetzelfde als vrijblijvendheid. Zonder enig concreet zicht op wat wanneer door wie moet worden gedaan (en wat dat oplevert en mag gaan kosten), is alles mogelijk maar gebeurt er feitelijk niks.
  • Afspraken zijn nodig en soms moet dat schriftelijk, maar een overmaat aan ‘red tape’, voorwaarden vooraf, uniformering en harmonisering ziet er op papier weliswaar transparant uit (in de optiek van beheerders; niet in die van uitvoerders en burgers), maar werkt vaak niet in de per definitie enigszins ongeregelde civil society, waarbij de enthousiaste inzet van professionele uitvoerders en de energie van bij het algemeen belang betrokken burgers de belangrijkste sleutel vormt voor succes. Als het basisvertrouwen ontbreekt, dan helpen tien extra voorwaarden ook niet.

[1] Besloten is af te zien van het noemen van een soort  top 10 van mislukkingen, omdat betrokkenen dat vaak als pijnlijk ervaren. [2] Velen zijn het eens met president Reagan die in januari 1981 in zijn inaugurele toespraak zei: ‘government is not the solution to our problem; government is the problem’. Men doelt daarbij niet op corruptie of totaal disfunctioneren, maar op het (veelal ongehinderd door maatschappelijke tegendruk) overmatig laten prevaleren van politieke, electorale en andere korte termijn belangen boven de inhoudelijke belangen van goede samenwerking ten behoeve van een betere dienstverlening. Een fors gebrek aan checks-and-balances dus. Vanwege de kleinschaligheid is het op de eilanden vaak lastig om ‘onzichtbaar’ te blijven voor politieke en andere externe invloeden. Zegslieden uit de private sector geven aan dat de samenwerking in het midden- en kleinbedrijf uitstekend verloopt omdat de overheid buiten beeld blijft, maar dat grotere Nederlandse bedrijven afhaken als de overheid een complicerende factor wordt. Recente negatieve ervaringen van ING en KLM op Curaçao en KPN op Sint Maarten zouden vooral hiermee te maken hebben. [3] Een Curaçaose ondernemer sprak van ‘de muur van bereidwilligheid’, waar je als buitenstaander nietsvermoedend tegenaan loopt. Zodra iemand vriendelijk lacht bij alles wat je vraagt en aangeeft dat er geen enkel probleem is; dat alles pico bello en op tijd in orde komt… dan weet je dat je een enorm probleem hebt!

1 Reactie

  1. 18 augustus 2016 om 13:05 — Beantwoorden

    Waarom reageren deurwaarders op Sint Maarten niet op verzoeken van een Nederlandse advocate (Mevr. Mr. Mooren-van Weereld van advocatenbureau v.Ewijk uit ‘s-Hertogen-bosch) om tot inning/of beslaglegging over te gaan, i.v.m. een grote achterstand in alimentatieafdracht en pensioen-afdracht van een gezamelijk bedrijfje, die is/werd verkocht, door de ex-man van mijn dochter en haar kinderen (dhr. Ubert – Cul de Sac, No. 66 l.b. Scott Road te Sint Maarten, die sinds 2009 aldaar verblijft) Het LBIO uit Nederland is wederom bezig met inning/cq. beslaglegging. Echter van medewerking van de zijde van Sint Maarten is tot heden weinig/geen sprake.

Laat een reactie achter op Hans Bok sr. Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

vijf − drie =