Columns, toespraken & ingezonden stukken

Regeren is vooruitzien – column Ron Gomes Casseres

Politieke uitspraken gedurende verkiezingen zijn soms opzienbarend. Je moet maar geluisterd hebben naar Obama en Romney en enkele kandidaten voor het Amerikaanse Senaat, maar ook naar politici van eigen bodem. Die uitspraken zijn er om stemmen te winnen. Je hoopt dat na de verkiezingen politici weer beginnen te denken aan regeren en niet meer aan verkozen te worden. Als dat niet gebeurt, dan vraag je je af met wie we te doen hebben als mogelijke toekomstige gezagsdragers. Zeker ook op Curaçao.

 

“We kunnen salarissen betalen”
Twee gewezen ministers, waaronder een ex-vice premier, hebben recentelijk beweerd dat er geen financiële problemen zijn. Het zou allemaal een politiek verhaaltje zijn dat in Den Haag is verzonnen en door de interim regering wordt gebracht. De kas positie van het Land is immers nog steeds een paar honderd miljoenen guldens en “we kunnen nog steeds de salarissen betalen”. De realiteit in Willemstad is heel anders. We hebben bij ongewijzigd beleid te maken met jaarlijkse tekorten in 2012 en 2013 van tussen 200 en 300 miljoen bij de overheid en de sociale fondsen (AOV/AWW, SVB). Het vermogen van ons Land zal van 10-10-10 tot eind van dit jaar met 36% zijn gedaald. Deskundige scans door de SOAB tonen aan dat het vermogen van drie overheidsvennootschappen thans een negatieve 600 miljoen gulden is, en letterlijk dagelijks verder achteruit gaat als gevolg van slecht bestuur en tarieven die de kosten niet dekken. Daarnaast spelen behoeften die hard nodig zijn, maar die niet gefinancierd kunnen worden – uitbreiding van elektra en water, een nieuw ziekenhuis, snellere uitvoering van infrastructurele werken, beter onderwijs en aanpak van armoede en stimulering van sport, en daadwerkelijke aanpak van de milieuvervuiling door de raffinaderij. Ja, we kunnen nog de salarissen betalen, maar zoals het er nu aan toe gaat, zal dat zeer binnenkort niet meer kunnen, en daar gaat het om. Regeren is immers vooruitzien, en dat missen wij in de uitspraken van politici die het heus wel beter weten.

 

Oplosbaar
De financiële problemen zijn zeer groot maar zijn oplosbaar. De alsnog onbeantwoorde vraag is of de politieke wil en moed aanwezig zal zijn in een nieuwe regering en in de nieuwe Staten om die maatregelen te nemen die nodig zijn om deze problemen effectief het hoofd te bieden. De ‘road map’ om die oplossingen te bereiken is al uitgezet door de interim-regering. Die houdt voor de overheid in de beperking van materiële uitgaven, een kleinere overheid, heroverweging van het subsidiebeleid en betere compliance van belastingbetaling. Voor burgers houdt het in de herstructurering van de gezondheidszorg, en een cruciaal onderdeel daarvan is een nieuw en efficiënt ziekenhuis. Die ‘road map’ houdt voor de Curaçaose burger ook in een forse verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd, die zijn weerslag zal hebben op de werkgelegenheid; die verhoging zal forser zijn dat nodig ware geweest als deze veel eerder was ingevoerd. En alle overheidsbedrijven zullen weer winstgevend moeten worden; dat houdt in dat er helemaal geen politieke bemoeienis kan en mag zijn, en ook dat er scherp toezicht moet zijn op het bestuur van deze ondernemingen.

Wal en schip
Het oplossen van de financiële problematiek is een uitdaging van nationaal belang, en één die niet gebruikt mag worden voor het scheppen van nog meer verdeeldheid. De tijd zal uitwijzen of we daar volwassen genoeg voor zijn. Dat betekent dat uitspraken die geen enkel ander doel dienen dan de partijpolitiek, vermeden moeten worden en dat over de realiteit van de situatie moet worden gesproken. Het betekent dat er consensus gebouwd moet worden voor de structurele hervormingen die moeten plaatsvinden, en dat doorzetten en uitbreiden van de nationale dialoog van cruciaal belang is – zoals echter helaas recentelijk door een politieke leider is verworpen. Het betekent ook dat als wij het niet zelf doen, anderen het voor ons zullen doen. Als kapitein en stuurman van het schip niet vooruitzien en het schip keren voordat het de wal raakt, dan zal de wal het schip keren. En dan zal het ook veel pijnlijker zijn. Het is niet anders, en het belang van het vooruitzien in het regeren is in deze financiële crisis groter dan ooit.

 

Vertrouwen
Welke politieke regering er straks ook zit, hij zal zich erg hard moeten inzetten om het vertrouwen van ondernemer, investeerder en financierder te herwinnen. De recente conjectuurenquête van de CBS gaf aan dat afgelopen juni het gebrek aan vertrouwen in de economie was toegenomen tot 55 procent van 47 procent in december 2011. Dat was nog vóór de Aanwijzing van het Koninkrijk; vóórdat de demissionaire regering weigerde af te treden en op de internationale media het had over een vermeende staatsgreep; vóór verschillende deskundige scans aangaven hoe in korte tijd de financiële situatie van het Land is verergerd; vóórdat de financiële gevolgen van het bizarre management van de overheidsbedrijven door hun commissarissen bekend werden; vóór door de overheid verrichtte onrechtmatigheden aan het licht kwamen; en vóórdat de regering Betrian en zijn ministers duidelijk aantoonden hoe het wel moet. Het vertrouwen herwinnen van ondernemers, investeerders en financierders zal heel moeilijk zijn, maar is een conditio sine qua non om de economie weer te doen groeien.

Flankeren
Er moeten ook flankerende maatregelen zijn. De sociale onderkant van de samenleving moet beschermd worden van de effecten van de hervormingen. Dat is belangrijk voor de minvermogenden, voor allen die voelen dat zijn in deze samenleving geen stem en geen toekomst hebben, maar ook voor ons allen die samen in een gezonde maatschappij willen leven, wonen en werken. Het samengaan van de hervormingen in de zorg en de ouderdomsvoorzieningen met betere compliance van belastingbetaling betekent ook dat onze economie weer een harde klap krijgt. Werkelijke economische stimulering is daarom, naast vertrouwen herwinnen, van kardinaal belang.

 

Geen sinecure
Regeringsverantwoordelijkheid dragen onder de boven omschreven omstandigheden zal lang geen sinecure zijn. Het is daarom goed om te allen tijde voor ogen te hebben dat regeren vooruitzien is; dat de perceptie niet altijd de realiteit is; dat we moeten streven naar reële en realistische doelstellingen; en dat de ruimte voor zinloze uitspraken en nodeloos debat snel kleiner aan het worden is. Het is nu het uur van daadkracht en van regeren.

Column gepubliceerd in het Antilliaans Dagblad, 14 november 2012

Previous post

Lancering ‘Koninkrijksjeugdparlement’

Next post

Curacaose cultuuragenda

Comité Koninkrijksrelaties

Comité Koninkrijksrelaties