Economie en werk

Kleine eilanden, grote uitdagingen: Aruba

Vandaag gaan we wat dieper in op Aruba als tweede eiland in de reeks ‘Kleine eilanden, grote uitdagingen’.

In opdracht van de Tweede Kamer hebben de economen drs. Koert van Buiren en drs. Matthijs Gerritsen van het Economisch Bureau Amsterdam onderzoek gedaan het Caribisch deel van het Koninkrijk in regionaal perspectief. Hoe presteren de zes eilanden economisch, welke kansen zijn er en welke oplossingen moeten ze kiezen?

De studie is uitgevoerd voordat de corona-crisis de wereld op zijn kop zette, maar waar mogelijk is met de effecten van de huidige crisis toch rekening gehouden. Onderstaand kunt u het hele rapport downloaden.

Het lezenswaardige rapport wordt woensdag besproken in de Tweede Kamer.

Zondag brachten we al de hoofdpunten in het rapport over Curaçao en donderdag is Sint Maarten aan de beurt, waarna op zaterdag Bonaire, Saba en Statia de serie compleet zullen maken.

Oranjestad, Aruba

Gematigde groeiverwachting met opwaartse en neerwaartse risico’s

De pre Corona groeiverwachting van het IMF voor Aruba voor de periode tot en met 2024 is gematigd met 1 procent BBP groei per jaar. De neerwaartse risico’s daarbij vormen een verdieping van de Venezolaanse crisis, resulterend in een toenemende vluchtelingenstroom naar Aruba met negatieve gevolgen voor de overheidsfinanciën, de arbeidsmarkt en het toerisme.

Ook voor Aruba is het toekomstbeeld aanzienlijk versomberd en slaat de Corona crisis een fors gat in de economie en de overheidsfinanciën.

Aannemelijk is dat vanwege een hogere overheidsschuld en een hogere werkloosheid, Aruba als gevolg van de Corona crisis op een lager groeipad terecht komt dan pre Corona werd voorzien. Evenals voor Curaçao vormt de voortdurende crisis in Venezuela daarbij een extra en een majeure onzekerheid.

De externe positie van Aruba is in lijn met de onderliggende economische fundamenten. Hierdoor is Aruba beter in staat om op eigen kracht de vaste koers tussen de Arubaanse florin en de Amerikaanse dollar te handhaven.

Structurele hervormingen geven een impuls aan de economische groei

Implementatie van structurele economische hervormingen zal een impuls geven aan de post Corona economische groei. Ook een heropening van de olieraffinaderij – de mogelijkheid hiertoe is op dit moment uiterst gering – zou leiden tot een toename in investeringen en werkgelegenheid.

De nood voor structurele economische hervormingen is hoog op Aruba en dit wordt verstrekt door de impact van de Corona crisis. De regering zet in op de ontwikkeling van nieuwe sectoren en diversificatie van de economie. Om dat doel te bereiken, en om het economisch potentieel ervan optimaal te benutten, zijn structurele economische hervormingen onontkoombaar. Hervormingen dienen zich te richten op een stimulerend ondernemersklimaat (en verminderen van ‘red tape’), de implementatie van mededingingsbeleid en flexibilisering van de arbeidsmarkt. Economische hervormingen dienen vooraf te gaan aan beleid gericht op de ontwikkeling van nieuwe sectoren.

Verbetering van het ondernemersklimaat is urgent. Een recent onderzoek laat zien dat twee derde van de bedrijven op Aruba huidige wetgeving ervaart als een belemmering voor nieuwe banen en bloei van de economie. Het onderzoek kwalificeert verschillende wetten als problematisch, waarvan de Vestigingsverordening bedrijven en de Vergunningsverordening als meest problematisch worden ervaren die ‘red tape’ veroorzaken. Het wegnemen van deze belemmeringen is noodzakelijk om investeringen, innovatie, productiviteit en economische groei te bevorderen.

Hervorming van de arbeidsmarkt is noodzakelijk en zou erop gericht moeten zijn werknemers te beschermen, niet banen. De bestaande arbeidswetgeving van Aruba is rigide en remt arbeidsmobiliteit en de groei van nieuwe banen. Ook op Aruba moeten maatregelen genomen om de zorg en de sociale zekerheid betaalbaar te houden.

Terugdringen van de schuldquote bevordert economische groei op lange termijn

De hoge overheidsschuld van Aruba met 84 procent van het BBP bijna de hoogste van de Caribische regio zet een rem op economische groei. Hoge rentelasten verdringen productieve, publieke investeringen en uitgaven, de hoge overheidsuitgaven verdringen private investeringen, en de hoge schuld creëert onzekerheid voor bedrijven, investeerders en burgers over toekomstig beleid.

Van groot belang is dat de plannen van de huidige regering om de financiën op orde te brengen en de schuld terug te brengen, consequent worden uitgevoerd, ook na de Corona crisis. Het samenwerkingsprotocol Aruba Nederland 2019-2021 van 22 november 2018 ziet toe op een pad richting houdbare overheidsfinanciën van Aruba. Van belang is dat de hierin vastgelegde afspraken worden gerealiseerd, al dan niet aangepast aan de nieuwe post Corona situatie.

Niet alleen de in het protocol vastgelegde afspraken zelf, ook het onafhankelijk toezicht hierop is van belang voor het daadwerkelijk realiseren van structurele daling van de schuldquote, ook op lange termijn. Maatregelen om de zorgkosten in de toekomst te beheersen zullen een belangrijke rol spelen bij het houdbaar maken van de overheidsfinanciën.

Aruba beschikt over een sterke concurrentiepositie ten opzichte van de regio

De uitgangspositie in termen van concurrentievermogen, investerings- en ondernemersklimaat van Aruba is gunstig. Aruba beschikt over de sterkste instituties van de Caribische regio, kent een hoog welvaartsniveau, een goede infrastructuur en een in vergelijking met de regio gezonde en stabiele financiële sector. Banken realiseren gezonde winsten en recente ontwikkelingen laten zien dat zowel het renteniveau als de rentespread (verschil tussen spaar en leenrente) zijn gedaald. Banken hebben voldoende buffers en stress testen hebben uitgewezen dat zij voldoende weerbaar zijn voor externe schokken.

Ook voor Aruba geldt dat samenwerking binnen het Koninkrijk de mogelijkheid biedt om overheidstaken tegen lagere kosten, hogere kwaliteit en lager lasten voor bedrijven en burgers uit te voeren.

Implementatie van de nodige structurele economische hervormingen (ondernemersklimaat, mededingingsbeleid, arbeidsmarkt) en verlaging van de overheidsschuld naar houdbare niveaus (onder de kritische grenswaarde van het IMF), resulteren in een structureel hoger groeipad voor Aruba. Anders dan veel andere Caribische landen, is Aruba beter in staat deze verbeteringen en ontwikkelingen zonder intensieve hulp van buitenaf, te realiseren.

Bestand:Eagle Beach. Oranjestad, Aruba.JPG
Eagle Beach, Aruba
Previous post

Kris Berry: gewoon fantastisch!

Next post

Knops schrijft Tweede Kamer over solidariteit en Corona

Comité Koninkrijksrelaties

Comité Koninkrijksrelaties

No Comment

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

een × twee =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.