Welzijn en sport

Enith Brigitha: heldin in de schaduw

Sommigen kunnen er geen genoeg van krijgen: aandacht! Liefst dagelijks verschijnt men in de media om te vertellen hoe briljant ze zijn: de Bekende Nederlander, die we overigens in alle delen van het Koninkrijk en daarbuiten tegenkomen.

Anderen zijn mogelijk iets te bescheiden. Zo iemand is Enith Brigitha, één van onze beste zwemsters aller tijden. In 1973 en 1974 werd ze Sportvrouw van het Jaar en stond ze op dat podium naast een Amsterdamse voetballer waar een aantal van u wel eens van heeft gehoord: Johan Cruyff… 😉

Enith Sijtje Maria Brigitha is op 15 april 1955 op Curaçao geboren en won in 1976 als eerste zwarte vrouw Olympische medailles voor Oranje.

Curacao , Groot Knip | carinarodriguez18 | Flickr
Zwemmen op Curaçao; er zijn ergere dingen…

Enith Brigitha leerde zwemmen op Curaçao: in zee, overigens zoals zovelen toen en nu. Op een plek met zoveel water is kunnen zwemmen van levensbelang. Dat geldt in de Cariben net zo als in Europees Nederland.

Haar zwemcarrière begon op 11-jarige leeftijd als jongste deelneemster aan de Koninkrijksspelen. Het is en blijft trouwens eeuwig zonde dat er op dit moment zo weinig aandacht is voor koninkrijksbrede educatieve, culturele en sportieve uitwisselingen, maar daarover een andere keer meer.

Brigitha kwam in 1970 op vijftienjarige leeftijd naar Nederland met haar moeder en vier broers.

Daar ging ze al snel werken als verkoopster in een Amsterdams warenhuis én (gelukkig maar!) zwemmen bij de Amsterdamse zwemvereniging Het Y.

Ze bleek een natuurtalent: in 1972 was ze de eerste Nederlandse zwemster die de 100 meter vrije slag aflegde binnen een minuut. Van 1972 tot en met 1979 was ze zonder twijfel de beste zwemster van Nederland. Ze was overigens niet alleen een vrijeslagzwemster; ze blonk ook uit op de rugslag, vlinderslag en wisselslag. In totaal veroverde ze in Nederland maar liefst 21 nationale zwemtitels.

File:Annelies Maas (links) en Enith Brigitha, Bestanddeelnr 930-3549.jpg
In 1979 met collega Annelies Maas in Amersfoort
(foto: Rob Bogaerts / Anefo)

Ook internationaal kon ze meekomen met de besten. Bij de Wereldkampioenschappen zwemmen in 1973 en 1975 haalde ze eenmaal zilver (op de 200 meter rugslag) en viermaal brons. Steeds moest ze daarbij zwemsters uit Oost-Duitsland voor zich dulden, waarvan later zou blijken dat die doping hadden gebruikt om hun topprestaties te kunnen leveren.

Brigitha deed namens Nederland mee aan de Olympische Spelen in 1972 van München en die van 1976 in Montreal. Daar haalde ze bronzen medailles op de 100 meter en 200 meter vrije slag; een zwemster (Kornelia Ender) uit Oost-Duitsland behaalde op beide afstanden het goud. Brigitha beschouwde de derde plaats op de 100 meter (in 56.65 sec.) als de mooiste prestatie uit haar carrière.

Brigitha is in 1979 door de Koningin benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Enith Brigitha

In september 2017 verscheen haar levensverhaal in boekvorm: ‘Enith Brigitha. Zwemmen in de schaduw van doping’.

Jeannette van Ditzhuijzen heeft er een fraai portret van gemaakt (maar zo kennen wij deze auteur, die al heel veel fraaie boeken over Curaçao heeft geschreven) en de pers was dan ook niet voor niets vol lof.

“Van Ditzhuijzen geeft de lezer een indruk van een uiterst sportieve en aimabele sportvrouw, die naar gehoopt mag worden, veel jonge mensen op onze eilanden zal inspireren.
Een collega-zwemster, Toos Beumer, schreef in het voorwoord dat ze haar petje voor Enith afneemt, onder meer omdat ze het ‘veertienjarige spontane, vrolijke en sociale meisje is gebleven’ dat ze ooit in 1969 op Curaçao leerde kennen.
Geweldig compliment: mensen die zich noch chemisch, noch mentaal laten opfokken, maar gewoon zichzelf blijven.
Op Curaçao is een zwembad naar haar vernoemd. Wat mij betreft mag er ook nog wel eens een school naar haar genoemd worden, want ze is een fantastisch voorbeeld voor de jeugd.”

(Brede Kristensen, Napa Literatuur, 14 oktober 2017)

In 2017 werd ook de Black Achievement Award in de categorie Sport aan haar toegekend.

(foto: DiemerNieuws.nl)

Inmiddels is ook het grootste zwembad op Curaçao naar haar vernoemd en is zij opgenomen in de International Swimming Hall Of Fame (ISHOF) in Fort Lauderdale in Florida.

Na haar triomfen verhuisde ze terug naar haar ‘dushi Kórsou’ om enkele jaren later weer thuis te komen in Almere. Zwemmen bleef altijd haar passie, maar nu niet langer in het water, maar aan de kant.

Zouden alle kinderen en volwassem die in het Diemense Duran zwembad les hebben gehad van de altijd aardige juf Enith wel hebben geweten dat die lieve en bescheiden juf met dat grappige spleetje tussen haar tanden één van de beste zwemsters aller tijden is? Zelf zal ze het in elk geval nooit zo zeggen.

Zolang de DDR-dames maar thuisbleven, won Brigitha dus vrijwel elke race. Zodra echter de DDR-zwemsters meededen, trokken die als een magneet al het goud hun kant op. Pas in 1990 snapte Enith waarom: de staat had de piepjonge zwemsters stelselmatig doping toegediend; overigens zonder dat ze het zelf wisten.

De twee bronzen Olympische medailles die Enith in 1976 won, hebben aldus een gouden rand gekregen. Want zonder de aan doping onderworpen rivales uit de DDR, was het goud hoogstwaarschijnlijk naar haar gegaan.

In Andere Tijden Sport is hieraan uitvoerig aandacht besteed. Een uitzending om nog eens terug te kijken. Dat kan via deze link.

Andere Tijden Sport: staatsdoping, verraad en veertig jaar ...
Van ons krijgt Enith Brigitha alsnog DUBBEL GOUD!! Pabien!! Van harte!!

Previous post

Laatste keer...

Next post

Happy Hour!!

Comité Koninkrijksrelaties

Comité Koninkrijksrelaties

No Comment

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

2 × vier =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.